Khi một “ý tưởng đơn giản” cần một quy trình phát triển phức tạp

Trong quá trình làm việc, tôi nhận ra rằng phần lớn các dự án thường chỉ được nhìn thấy ở kết quả cuối cùng – hình ảnh sản phẩm, thiết kế hoàn thiện; trong khi phần quan trọng hơn lại nằm ở quá trình đằng sau đó – cách bài toán được đặt ra, được kiểm chứng và được giải quyết.
 Vì vậy, trong thời gian tới, tôi sẽ chia sẻ lại một số case study theo góc nhìn của quá trình phát triển sản phẩm, tập trung vào cách tiếp cận vấn đề, đưa ra quyết định và xây dựng giải pháp trong từng giai đoạn. Wash n Roll (WnR) là một trong những dự án như vậy.

Ngày nhận được lời mời hợp tác, dự án WnR được bày ra và bắt đầu từ một nhu cầu rất thực tế – vệ sinh xe nôi trong môi trường công cộng. Đây không phải là một vấn đề mới, nhưng trong thực tế lại chưa có nhiều giải pháp được thiết kế riêng cho bối cảnh sử dụng này. Việc làm sạch stroller thường mất thời gian, phụ thuộc vào không gian và công cụ sẵn có, khiến người dùng có xu hướng trì hoãn hoặc xử lý theo cách tạm thời.

Từ một nhu cầu tương đối rõ ràng, bài toán ban đầu có thể được hiểu đơn giản là thiết kế một thiết bị hỗ trợ làm sạch. Tuy nhiên, trong quá trình làm việc, tôi nhận ra rằng đây không chỉ là một bài toán thiết kế đơn lẻ, mà là một bài toán phát triển sản phẩm mang tính hệ thống. Sản phẩm cần đồng thời giải quyết nhiều yếu tố bao gồm hành vi sử dụng trong bối cảnh thực tế, hiệu quả làm sạch trong giới hạn thời gian, khả năng triển khai về mặt kỹ thuật, điều kiện đặt máy trong môi trường công cộng và trải nghiệm tổng thể của người dùng. Những yếu tố này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, và không thể giải quyết độc lập.

Vì vậy, thay vì tiếp cận theo hướng thiết kế hình thức ngay từ đầu, tôi lựa chọn bắt đầu từ việc xác định lại bài toán thông qua research và phân tích. Trong các dự án R&D, một ý tưởng đúng chưa đủ để đảm bảo một sản phẩm khả thi. Khoảng cách giữa hai điểm này cần được làm rõ thông qua dữ liệu thực tế, kiểm chứng và các quyết định có cơ sở.

Trong suốt quá trình, thiết kế không phải là bước đầu tiên, mà là kết quả của một chuỗi các bước trước đó.

Tôi tiếp cận dự án như một quá trình product development, trong đó mỗi giai đoạn đều nhằm mục tiêu làm rõ yêu cầu, kiểm tra mức độ khả thi và thiết lập nền tảng cho các quyết định tiếp theo. R&D trong trường hợp này không chỉ là nghiên cứu, mà đóng vai trò trực tiếp trong việc định hướng giải pháp. WnR vì vậy không được xây dựng như một sản phẩm “thiết kế trước, hoàn thiện sau”, mà là kết quả của một quá trình xây dựng hệ thống, nơi design, engineering và product thinking được phát triển song song. Giá trị của dự án không nằm ở một giải pháp đơn lẻ, mà nằm ở cách bài toán được định nghĩa và cách các quyết định được đưa ra trong suốt quá trình.

Phần tiếp theo sẽ đi vào bước đầu tiên của quá trình này: refine lại design brief – nơi mà các yêu cầu ban đầu được hệ thống, kiểm chứng và tối ưu lại để đảm bảo tính khả thi trong triển khai.